TR · Vade ve yenileme takibi
Duman tahliye ve basınçlandırma sistemlerinin yıllık kontrolünü kaçırmayın
Kaçış yolu basınçlandırma ve duman tahliye sistemleri, standartta süre yoksa en geç yılda bir, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygunluk yönünden kontrol edilir (İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III Tablo-3). İşveren kontrolü yaptırır; test ve bakım binanın yangın sorumlusunun gözetiminde yapılır.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre EK-III'teki tablolarda yer alan ekipman ve tesisatlar, periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerce periyodik kontrole tabidir (Madde 7/1). Tesisatların periyodik kontrolleri ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda bir yapılır (EK-III 2.3.1); Tablo-3'te kaçış yolu basınçlandırma sistemleri ve duman tahliye sistemleri, standartlarda süre belirtilmemişse azami 1 yıl süreyle ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygun şekilde kontrol edilecek biçimde yer alır.
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik de duman kontrol sistemi olarak yapılan basınçlandırma, havalandırma ve duman tahliye tesisatının çalışır durumda tutulmasını (Madde 85/1), her sistemin kabul testinin yapılmasını ve periyodik kontrol, test ve bakıma tabi tutulmasını şart koşar; bu tesisat binanın yangın sorumlusunun gözetiminde test ve bakıma tabi tutulur (Madde 85/4).
Kısaca
| Sistem | Kaçış yolu basınçlandırma sistemleri ve duman tahliye sistemleri (EK-III Tablo-3) |
|---|---|
| Azami süre | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl |
| Kontrol kriteri | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygunluk |
| Kim kontrol eder | Yetkili makine, metalürji ve malzeme, mekatronik, imalat mühendisleri; makine ve metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler; makine tekniker veya yüksek teknikerleri (EK-III 2.3.3) |
| Test ve bakım | Binanın yangın sorumlusunun gözetiminde (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Madde 85/4) |
Hangi binalarda gerekir? Konutlar hariç bütün binalarda merdiven kovasının yüksekliği 30,50 m'den fazlaysa kaçış merdivenleri; bodrum kat sayısı 4'ten fazla binalarda bodrum kata hizmet veren kaçış merdivenleri; yapı yüksekliği 51,50 m'den yüksek konutlarda kaçış merdivenleri basınçlandırılır; acil durum asansörü kuyuları da basınçlandırılır (Madde 89/1–4). Toplam alanı 2000 m²'yi aşan kazan dairelerinde, kapalı otoparklarda ve bodrum katlardaki depolarda mekanik duman tahliye sistemi (Madde 88/3), yapı yüksekliği 51,50 m'nin üzerindeki binaların hol ve koridor gibi ortak alanlarında duman kontrol sistemi mecburidir (Madde 87/12).
Sorumlu kim?
İşyerinde işveren: kontrolün yetkili kişilerce yapılmasını sağlar, sonuçları ıslak imzalı veya güvenli elektronik imzalı olarak kayıt altına alır ve saklar (İş Ekipmanları Yönetmeliği Madde 7/2-b ve 7/2-c), kontrolden önce yetkili kişinin belirttiği ön hazırlıkları yapar veya yaptırır (Madde 7/4). Periyodik kontrol raporları ekipman kullanıldığı sürece saklanır (EK-III 1.6). Binada basınçlandırma, havalandırma ve duman tahliye tesisatının test ve bakımı binanın yangın sorumlusunun gözetiminde yapılır (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Madde 85/4).
Süre geçerse
Raporda uygun bulunmayan hususlar tespit edilir ve bunlar giderilmeden kullanımın uygun olmadığı belirtilirse, bu hususlar giderilinceye kadar ekipman kullanılmaz; işveren bunu gösteren uyarı işaretlemesi yapar (EK-III 1.9). Hafif kusurlar bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihine kadar giderilir, giderilmezse ağır kusur sayılır (EK-III 1.9.1). 6331 sayılı Kanun'un 30. maddesine dayanan yönetmeliklerdeki yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, uyulmayan her hüküm için aylık idari para cezası uygulanır (Kanun Madde 26/1-n).
Yönetmelikteki bazı teknik şartlar
Basınçlandırma sistemi çalışırken bütün kapılar kapalıyken basınçlandırılan merdiven yuvası ile bina kullanım alanları arasındaki basınç farkı en az 50 Pa, açık kapı durumunda en az 15 Pa olmalıdır (Madde 89/5). Kapıyı açmak için kapı koluna uygulanması gereken kuvvet 110 Newton'u geçmemelidir (Madde 89/7). Duman tahliyesinde ve basınçlandırmada kullanılan fanların besleme kabloları yangına en az 60 dakika dayanıklı olmalı ve jeneratörden beslenecek şekilde tesis edilmelidir (Madde 85/5). Duman tahliye ağızlarını açan mekanizmalar sürekli bakımla işler durumda tutulur (Madde 86/2).
ExpirySuite ile nasıl takip edilir?
- Her basınçlandırma ve duman tahliye sistemini ayrı bir varlık olarak ekleyin, periyodik kontrol raporunu dosya olarak yükleyin ve rapordaki bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihini bitiş tarihi olarak girin.
- Bitişten 60, 30, 14, 7 ve 1 gün önce ve bitiş günü e-posta hatırlatması gelir; İSG-KATİP sözleşmesini ve kontrol gününü bu hatırlatmalarla planlayabilirsiniz.
- Kontrolü organize edecek kişiyi belge sorumlusu olarak atayın; süresi geçen kayıtlar yöneticilere 3., 7. ve 14. günde ayrıca bildirilir.
- Kontrolü yapan kişiden veya kuruluştan raporu, hesap açmasına gerek kalmadan, 14 gün geçerli güvenli bir bağlantıyla isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- Duman tahliye sistemi ne sıklıkla kontrol edilir?
- İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne göre standartlarda süre belirtilmemişse en geç yılda bir (EK-III Tablo-3).
- Kontrol hangi kritere göre yapılır?
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygun şekilde (EK-III Tablo-3). Bu yönetmelik basınç farkı, kapı açma kuvveti ve fan besleme kabloları gibi şartları sayar (Madde 85 ve 89).
- Sprinkler ve yangın algılama kontrolü de bu kapsamda mı?
- Hayır, onlar Tablo-3'te ayrı satırlardır. Ayrıntılar için "Yangın söndürme ve algılama sistemi periyodik kontrolü" rehberimize bakın.
- Kontrolden önce bir sözleşme gerekiyor mu?
- Evet. İşveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında, kontrolden en geç 1 gün önce İSG-KATİP sistemindeki örneğe uygun sözleşme düzenlenir ve karşılıklı onaylanır (Madde 7/6). Raporda kontrolü yapanın EKİPNET kayıt numarası bulunur (Madde 7/5).
Kaynaklar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Madde 7, EK-III 1.6–1.10, 2.3.1, 2.3.3, Tablo-3 (mevzuat.gov.tr; son değişiklik RG 23.12.2025)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Madde 26 (mevzuat.gov.tr)
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Madde 85, 86, 87, 88 ve 89 (mevzuat.gov.tr; son değişiklik RG 01.07.2025)
Son kontrol: 1 Eki 2026 · Bu sayfa resmî kaynakları genel bilgi amacıyla özetler, hukuki danışmanlık değildir. Güncel kurallar ve ücretler için bağlantılı kaynaklara bakın.
Duman tahliye / merdiven basınçlandırma periyodik kontrolü için hazır
Makul geçerlilik varsayılanlarıyla hazır bir duman tahliye / merdiven basınçlandırma periyodik kontrolü şablonu; daha az girer, daha çok takip edersiniz.
Zamanında uyarı
Her duman tahliye / merdiven basınçlandırma periyodik kontrolü bitmeden 60, 30, 14, 7 ve 1 gün önce e-posta; gecikmede yöneticilere eskalasyon.
Sorumlu atayın
Her duman tahliye / merdiven basınçlandırma periyodik kontrolü için bir sorumlu belirleyin; çalışanlar güvenli linkle kendileri güncellesin — giriş gerekmez.