Pres ve torna tezgâhı ne sıklıkla kontrol edilir?

İlgili standartlarda süre belirtilmemişse en geç yılda bir (İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III Tablo-4).

Tablo-4'te adı geçmeyen tezgâhlar ne olacak?

Yönetmelik yalnızca bir kısım tezgâhın süresini Tablo-4'te sayar (EK-III 2.4.1). Ekipman grubunun kapsadığı ancak tabloda standart karşılığı olmayan ekipmanlar EK-III 1.1 ve 1.4'teki sıraya göre kontrol edilir (Madde 7/1). EK-III'te yer almadığı için kontrolü zorunlu olmayan ekipmanda kontrol yaptırılırsa raporda şekil ve sözleşme şartı aranmaz (Madde 7/6). Tezgâhınızın hangi durumda olduğunu periyodik kontrol yapacak yetkili kişiyle netleştirin.

Risk değerlendirmesine göre daha sık kontrol yapılabilir mi?

Evet. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı, bakım, kaza ve önceki kontrol sonuçları gibi faktörlere göre yapılan risk değerlendirmesiyle test ve muayenelerin sıklığı artırılabilir (EK-III 1.10).

TR · Vade ve yenileme takibi

Tezgâh ve preslerin periyodik kontrolünü kaçırmayın

Pres, torna, freze, testere, taşlama, delme ve giyotin gibi Ek-III Tablo-4'teki tezgâhlar, standartta süre yoksa en geç yılda bir yetkili kişilerce periyodik kontrolden geçer (İş Ekipmanları Yönetmeliği Madde 7/1). Tabloda olmayan ekipmanda imalatçı aralığı veya risk değerlendirmesi esas alınır.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre EK-III'teki tablolarda yer alan ekipmanlar periyodik kontrole tabidir ve bu kontrolleri periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler yapar (Madde 7/1). Bir kısım tezgâhların kontrol süreleri ve kriterleri EK-III Tablo-4'te sayılmıştır: tablodaki her tezgâh için azami süre, ilgili standardın öngördüğü süreler saklı kalmak koşuluyla, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıldır.

Ekipman grubunun kapsadığı ancak tabloda standart karşılığı olmayan ekipmanlar EK-III 1.1 ve 1.4'teki sıraya göre kontrol edilir: aralık ve kriter tabloda ya da standartta yoksa imalatçının öngördüğü aralık, o da yoksa risk değerlendirmesi esas alınır. Standartlarda süre belirtilmemişse kontrol sıklığı tablolardaki azami süreleri aşamaz (Madde 7/1; EK-III 1.4).

Ücretsiz başlayın

Kısaca

Tezgâh (EK-III Tablo-4)	Kontrol kriteri (azami süre: standartta süre yoksa 1 yıl)
Mekanik presler	TS EN ISO 16092-1
Hidrolik presler	TS EN ISO 16092-3
Hidrolik abkant presler	TS EN 12622+A1
Pnömatik presler	TS EN 16092-1, TS EN 16092-4
Torna tezgâhları	TS EN ISO 23125
Freze tezgâhları	TS EN 16090-1
İşleme merkezleri; transfer tipi ve özel amaçlı tezgâhlar	TS EN 16090-1
Ağaç işleme tezgâhları	TS EN 847-3
Şerit testere (ağaç işleme makineleri)	TS EN 1807-2
Şerit testere (gıda işleme makineleri)	TS EN 12268
Soğuk metal testereleri	TS EN ISO 16093
Hareketsiz taşlama makineleri	TS EN ISO 16089
Delme makineleri	TS EN 12717+A1
Giyotin makaslar	TS EN 13985+A1

Kontrolü yetkili makine mühendisleri, mekatronik mühendisleri, metalürji ve malzeme mühendisleri, imalat mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine tekniker veya yüksek teknikerleri yapar (EK-III 2.4.1). Kontrolden en geç 1 gün önce İSG-KATİP'teki örneğe uygun sözleşme düzenlenir ve karşılıklı onaylanır (Madde 7/6).

Sorumlu kim?

İşveren. Periyodik kontrollerin yetkili kişilerce yapılmasını sağlar, sonuçları ıslak imzalı veya güvenli elektronik imzalı olarak kayıt altına alır ve yetkililer istediğinde göstermek üzere saklar (Madde 7/2-b ve 7/2-c). Kontrolden önce yetkili kişinin belirttiği ön hazırlıkları yapar veya yaptırır (Madde 7/4). Periyodik kontrol raporları iş ekipmanı kullanıldığı sürece saklanır (EK-III 1.6).

Süre geçerse

Raporda uygun bulunmayan hususlar tespit edilir ve bunlar giderilmeden kullanımın uygun olmadığı belirtilirse, bu hususlar giderilinceye kadar ekipman kullanılmaz; işveren bunu gösteren uyarı işaretlemesi yapar (EK-III 1.9). Hafif kusurlar bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihine kadar giderilir, giderilmezse ağır kusur sayılır (EK-III 1.9.1). 6331 sayılı Kanun'un 30. maddesine dayanan yönetmeliklerdeki yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, uyulmayan her hüküm için aylık idari para cezası uygulanır (Kanun Madde 26/1-n).

Yıllık kontrol dışında ne zaman kontrol gerekir?

Güvenliği kurulma ve montaj şartlarına bağlı ekipmanda kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce, önemli bakım ve onarımdan sonra ve seyyar olmayan ekipmanda her yer değişikliğinde de periyodik kontrol yapılır (Madde 7/2-a). Çalışma şeklinde değişiklik, kaza, doğal olay veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra da gerekli kontroller yaptırılır (Madde 7/2-b). Birden fazla iş yapmak için imal edilen ekipmanlar, yaptıkları işler dikkate alınarak ayrı ayrı periyodik kontrole tabi tutulur (EK-III 1.5).

ExpirySuite ile nasıl takip edilir?

Her ekipmanı ayrı bir varlık olarak ekleyin, periyodik kontrol raporunu dosya olarak yükleyin ve rapordaki bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihini bitiş tarihi olarak girin.
Bitişten 60, 30, 14, 7 ve 1 gün önce ve bitiş günü e-posta hatırlatması gelir; İSG-KATİP sözleşmesini ve kontrol gününü bu hatırlatmalarla planlayabilirsiniz.
Kontrolü organize edecek kişiyi belge sorumlusu olarak atayın; süresi geçen kayıtlar yöneticilere 3., 7. ve 14. günde ayrıca bildirilir.
Kontrolü yapan kişiden veya firmadan raporu, hesap açmasına gerek kalmadan, 14 gün geçerli güvenli bir bağlantıyla isteyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Pres ve torna tezgâhı ne sıklıkla kontrol edilir?: İlgili standartlarda süre belirtilmemişse en geç yılda bir (İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III Tablo-4).
Tablo-4'te adı geçmeyen tezgâhlar ne olacak?: Yönetmelik yalnızca bir kısım tezgâhın süresini Tablo-4'te sayar (EK-III 2.4.1). Ekipman grubunun kapsadığı ancak tabloda standart karşılığı olmayan ekipmanlar EK-III 1.1 ve 1.4'teki sıraya göre kontrol edilir (Madde 7/1). EK-III'te yer almadığı için kontrolü zorunlu olmayan ekipmanda kontrol yaptırılırsa raporda şekil ve sözleşme şartı aranmaz (Madde 7/6). Tezgâhınızın hangi durumda olduğunu periyodik kontrol yapacak yetkili kişiyle netleştirin.
Kontrolü kimler yapabilir?: EKİPNET üzerinden kayıt yaptırmış yetkili makine, mekatronik, metalürji ve malzeme, imalat mühendisleri; makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler; makine tekniker veya yüksek teknikerleri (Madde 13 ve EK-III 2.4.1).
Risk değerlendirmesine göre daha sık kontrol yapılabilir mi?: Evet. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı, bakım, kaza ve önceki kontrol sonuçları gibi faktörlere göre yapılan risk değerlendirmesiyle test ve muayenelerin sıklığı artırılabilir (EK-III 1.10).

Kaynaklar

Son kontrol: 30 Eyl 2026 · Bu sayfa resmî kaynakları genel bilgi amacıyla özetler, hukuki danışmanlık değildir. Güncel kurallar ve ücretler için bağlantılı kaynaklara bakın.

Tezgâh ve pres periyodik kontrolü için hazır

Makul geçerlilik varsayılanlarıyla hazır bir tezgâh ve pres periyodik kontrolü şablonu; daha az girer, daha çok takip edersiniz.

Zamanında uyarı

Her tezgâh ve pres periyodik kontrolü bitmeden 60, 30, 14, 7 ve 1 gün önce e-posta; gecikmede yöneticilere eskalasyon.

Sorumlu atayın

Her tezgâh ve pres periyodik kontrolü için bir sorumlu belirleyin; çalışanlar güvenli linkle kendileri güncellesin — giriş gerekmez.